*

Juryleden concerteren op Haarlems Orgelconcours

HAARLEM, 4 Juli - Het is traditie geworden in de Haarlemse Orgelmaand, dat na de edele strijd om de Improvisatiebeker de juryleden de sportieve daad stellen, zich op hun beurt in het hachelijke improvisatieavontuur te storten. Nadat de strijd dinsdagavond voor de dertiende maal gestreden was kwamen woensdag Cor Kee, Robert Noehren en Jean Langlais aangetreden, ieder met een vrij karakteristieke bijdrage aan het heterogene programma.

Cor Kee begon met Toccata van de zeventiende-eeuwer Reineken: een nogal schools opgezet werk, dat door het verguldsel van Kee's registratie toch aardig effect maakte. Een grote stap van hier naar het twaalftoonsgebied: een Reeks-postludium, één der twaalf postludia die in 1962 in opdracht van de regering gecomponeerd zijn. Het is een vrije, met de traditie verbonden dodecafonische verwerking van een twaalftoonsreeks, door de componist met grote kennis van de typische orgelmogelijkheden toegepast.

Nog ingenieuzer leek ons z'n improvisatie over een door zijn mede-jurylid Robert Noehren opgegeven twaalftoonsthema. waarin vooral de gekozen vormgeving met de capricieuze alternatieven in speelse registratie vondsten frappeerde. Noehren beperkte zich tot Bach en toonde zich hierin technisch een groot vakman, doch één die meer de geweldige effecten dan de fijnzinnige kleurmogelijkheden van het vermaarde Christiaan Müllerorgel beminde. Zélf behalve organist en componist ook orgelbouwkundige, moest hij wel zwelgen in de machtige erupties waartoe het instrument hem verleidde. Zijn opvattingen, zijn tamelijk traditioneel, zijn fraseringen wat strak en stroef; en uiteindelijk eerst in de a-moll fuga kwam de verwachte grootse orgel-expert los.

Langlais virtuoos improvisator
Met het optreden van de Fransman Jean Langlais, organist van de Sainte Clotilde te Parijs, scheen het laatste woord op improvisatiegebied wel gesproken te zijn. Al in composities van Dandrieu, Cor Kee en hem zelf had men de stuwende muzikale drang, de fijngevoelige klankengamma's van deze meester waargenomen. Zijn improvisatie op het spirituele Frans georiënteerde thema van Cor Kee was virtuoos en humoristisch, verrassend, en groots, en stelde het orgel in al zijn pracht en praal ten toon, zodat in een spannend polyfoon stretto zijn fantasieën in een climax afgesloten werden. Helaas veel te snel naar de zin van zijn genietend auditorium!

M. A. Vr.


Bron: De Tijd De Maasbode 04-07-1963

Stam en Kee wagen experiment

In de Grote Kerk hebben de organisten George Stam en Cor Kee zich gewaagd aan een experiment, dat grote belangstelling van het publiek heeft gekregen. Het betrof een improvisatieconcert, waarbij de beide organisten beurtelings samenwerkten of elkaar in solo-improvisaties afwisselden.

Vooral de samenwerking kon men met nieuwsgierigheid tegemoet zien. Immers, het kenmerk van de improvisatie is het uitwerken van een inval op min of meer systematische wijze. Er is niet alleen grote gelijkgestemdheid, maar ook fantastisch scherp horen en volkomen gelijkwaardigheid van muzikale eigenschappen nodig bij twee mensen, die elkaar in een improvisatie tegemoet willen treden. Als we de balans van deze avond opmaken en we gaan uit van de afzonderlijke improvisaties, dan hebben beide organisten zonder veel moeite hun auditorium kunnen overtuigen van hun voortreffelijke kwaliteiten op dit terrein. George Stam improviseerde op een door Cor Kee opgegeven thema. Hij koos daarvoor de vorm prelude en fuga. De prelude bepaalde zich ertoe het thema in diverse verschillende belichtingen, weer te geven; de fuga was zeker interessanter ook al dooide wijze, waarop Stam van diverse technieken als omkeringen en vergrotingen gebruik maakte.

Cor Kee op zijn beurt gaf een improvisatie op een reeksen-thema en hiermede heeft hij ons bepaald geïmponeerd. Zeer ad rem onderkende de organist de melodische en ritmische mogelijkheden van het twaalftonig gegeven en met een feilloos vormgevoel heeft hij een groepering opgebouwd, die een fraai spanningsverloop opleverde. De avond werd geopend met een gezamenlijke bijdrage (treurmuziek i.v.m. het tragische overlijden van president Kennedy) waarbij kennelijk de beide spelers tevoren reële afspraken gemaakt hadden. Daardoor kwam men tot een vruchtbare samenwerking, die eigenlijk de beste improvisatie van de avond gaf. In een passacaglia, variaties op psalm 90 en een concertino bleef men toch te veel vastzitten aan de enige vorm, die onder dergelijke omstandigheden denkbaar is en wel de variatievorm.

Bernard Geise

Bron: Het Vrije Volk: Democratisch-Socialistisch Daglad 26-11-1963

Schrijf een commentaar: (Klik hier)

123website.nl
Tekens over: 160
OK Verzenden.
Bekijk alle commentaren

Nieuwe commentaren

05.09 | 20:54

Mooie en informatieve tekst

...
03.01 | 14:15

Mooi om (toevallig eigenlijk) hier te komen 20 jaar na het overlijden van Cor Kee.

...
18.02 | 14:09

Zet deze video erbij:
https://www.youtube.com/watch?v=oTsDgY6CqEM.
Kee's muziek klinkt aanzienlijk beter op een fraaie Witte
dan op een electronicum.

...
22.01 | 00:56

Wat een tijd. de vijftige jaren. Wat heeft mijn Opa daar vaak over vertelt, dat hij naar de samenkomsten ging van Hermann Zeiss. Wat een beleving.......

...
Je vindt deze pagina leuk