Veelzijdigheid

Door: Ralph Degens

In het kerkmuzikale leven van Nederland neemt de organist Cor Kee, die op 24 November 1900 in Zaandam werd geboren, een belangrijke plaats in. Ruim zevenentwintig jaar, dus meer dan de helft van zijn leven, heeft hij al de Evan­gelisch Lutherse gemeente in Amsterdam als organist gediend. Eerst elf jaar in de bekende Ronde Lutherse kerk, daarna in de Spuikerk. De evolutie, die de kerkmuziek in deze tijd heeft doorgemaakt, kent Cor Kee van nabij. In zijn talrijke composities voor orgel weerspiegelt zich deze evolutie heel duidelijk, en aan de ontwikkeling van zijn stijl zou men de wijzigingen in de opvatting over de dienende taak van het orgelspel in de eredienst gedurende de laatste kwarteeuw vrij nauwkeurig kunnen aflezen.

Cor Kee is o.a. leerling van Jan Zwart. Doch met volledige erkenning van de betekenis van deze markante musicus, heeft hij, gelijk velen met hem, andere wegen gezocht om de muziek, en speciaal het orgelspel, een passende functie in de eredienst te geven.
Van de typische verbinding van traditie en vooruitstrevendheid, kenmerk van zijn geboorteplaats, waar de oude Zaanse houten huizen vredig onder de rook van de modernste industrieën staan, vindt men ook bij de organist Kee in zijn persoon en zijn werk iets terug.

Taak der jongeren
Hij is zich daar zelf wel degelijk van bewust, „want", zo zegt hij, „mijn generatie zit nog te veel in de traditie vast. Wij voelen wel, dat een algehele vernieuwing bezig is zich te voltrekken. Niet alleen op het gebied van de kerkmuziek, maar, sterker misschien nog in de wereldlijke muziek. De jonge generatie heeft hier een belangrijke taak. Wij doen natuurlijk mee, zoveel dat in ons vermogen ligt, doch de jongeren staan er uiteraard zuiverder en ontvankelijker tegenover."

Als Cor Kee dit zegt, betekent dat niet, dat hij deze taak nu maar rustig aan die jongere generatie overlaat. Integendeel, een groot aantal leerlingen geeft hij dagelijks zelf leiding bij hun zoeken en streven naar, deze vernieuwing en in zijn compositorische arbeid en met zijn orgelvoordrachten gaat hij hen voor op de weg, die hij meent als de juiste te moeten aanwijzen.

Gebrek aan activiteit is trouwens het laatste, wat men Cor Kee zou mogen verwijten. Vraag het maar eens aan de Zaandammers, die hem kennen van zijn interessante lezingen voor de Volksuniversiteit of aan de tallozen, die hij al opgeleid heeft voor de Staatsmuziekexamens.

Huisbezoek
En wie bij hem op bezoek komt, hoeft maar even in de werkkamer te vertoeven om daar tussen het studie-orgel, de grote vleugel en het oude clavichord, een gent van werklust en veelzijdige interesse te vinden, die o.a. spreekt uit de grote stapels muziek en boeken, waaronder instrumenten en stoelen bedolven zijn.
En als men daar dan even met Cor Kee aan het praten is, komen er spoedig een paar nieuwe composities te voorschijn die hij U op piano of orgel voorspeelt.
Eén van de laatste vruchten van zijn muzikale arbeid is een bundel huismuziek, waarin de psalmmelodieën van de nieuwe bundel tot grondslag dienen voor eenvoudige, maar stijlvolle speelstukken, die uitstekend geschikt zijn om het musiceren in de huiselijke kring te stimuleren.

Voor deze vorm van muziek maken is Cor Kee vooral zeer enthousiast. En geen wonder, want in zijn eigen gezin is de muziek niet van de lucht. Mevrouw Kee zingt en de vijf kinderen (vier jongens en een meisje) zijn allen muzikaal en be­spelen een of ander instrument. Piet, op een na de oudste zoon (23 jaar), is een veelbelovend organist en componist, die ook meegewerkt heeft aan de totstandkoming van de bundel huismuziek. „Een rustige, stille werker", zegt Cor Kee, en uit hetgeen hij verder nog van hem vertelt, valt te begrijpen, dat deze zoon een extra plaatsje in zijn muzikantenhart heeft. In een drukbezet leven als dat van Cor Kee blijft er voor liefhebberijen natuurlijk niet veel tijd over. Maar voor theologie weet hij altijd nog wel een paar uurtjes te vinden en van de nieuwste theologische publicaties is hij bijzonder goed op de hoogte.

Getallenmystiek
De muziek, in al haar stromingen en uitingen, heeft zijn bijzondere belangstelling. Het is dan ook een blijk van zijn veelzijdigheid, dat men met Cor Kee bijvoorbeeld diepgaand over het werk van Willem Pijper kan praten, een van de moderne componisten, waarvoor hij een grote bewondering heeft en wiens werk hij door en door kent, en dat hij U daarna op een enthousiast betoog over de blokfluit zal onthalen, of mogelijk ook zijn interesse voor het probleem der getallenmystiek in het werk van Bach zal laten blijken.

Als goed organist interesseert Cor Kee zich natuurlijk ook voor de orgelbouw. Hierin is een kentering ten goede aan het komen. meent hij. De jonge orgelbouwers gaan meer en meer zelf de orgelliteratuur bestuderen en mede door hun contact met organisten en componisten, zijn zij in staat hun instrumenten aan te passen aan de eisen die door de vernieuwingsbeweging van het kerkelijk orgelspel gesteld worden.

„Er zijn overigens nog problemen genoeg op te lossen, alvorens er bevredigende verhouding tussen liturgie en muziek gevonden zal zijn', zegt hij. „Het belangrijkste is dat onze organisten dat zelf leren inzien. Dat ze wakker geschud worden en tot aandacht voor deze problemen worden gedwongen. Er heerst op dit terrein van het muzikaal kerkelijk leven nog zoveel misverstand en er is nog zoveel sleur en onwetendheid. Een belangrijke stap in de goede richting is o a. de nieuwe school voor Protestantse Kerkmuziek aan het conservatorium te Utrecht. Het werd hoog tijd, dat er zoiets kwam.

Ruim zesentwintig jaar zit Cor Kee thans op de orgelbank, en allen die hem kennen, weten dat hij nog voor een minstens even lange periode energie en ideeën heeft. Wij hopen dat het hem gegeven zal zijn, zijn krachten nog lang in dienst van de kerkmuziek te blijven stellen.

Bron: De Spiegel 1950

Schrijf een commentaar: (Klik hier)

123website.nl
Tekens over: 160
OK Verzenden.
Bekijk alle commentaren

Nieuwe commentaren

05.09 | 20:54

Mooie en informatieve tekst

...
03.01 | 14:15

Mooi om (toevallig eigenlijk) hier te komen 20 jaar na het overlijden van Cor Kee.

...
18.02 | 14:09

Zet deze video erbij:
https://www.youtube.com/watch?v=oTsDgY6CqEM.
Kee's muziek klinkt aanzienlijk beter op een fraaie Witte
dan op een electronicum.

...
22.01 | 00:56

Wat een tijd. de vijftige jaren. Wat heeft mijn Opa daar vaak over vertelt, dat hij naar de samenkomsten ging van Hermann Zeiss. Wat een beleving.......

...
Je vindt deze pagina leuk