Amsterdam 700 jaar lusthof

Het boek "Amsterdam 700 jaar lusthof" van Cor Kee (r) wordt aangeboden aan de wethouder Treumann in de Oude Kerk te Amsterdam

De stad Amsterdam heeft in de loop der eeuwen tal van kunstenaars geïnspireerd. Op heel wat schilderijen, tekeningen e.d. zijn voorstellingen van Amsterdam en-of Amsterdammers terug te vinden. De verhalen, gedichten, toneelstukken gewijd aan, of spelend in Amsterdam zijn legio.

Ter gelegenheid van Amsterdam 700 hebben tal van tekstschrijvers en componisten zich beziggehouden met onze stad, waarvan de beste producten goed waren voor een volle langspeler. Maar niet alleen in de lichte muziek vindt Amsterdam weerklank. De organist-componist Cor Kee heeft een werk vervaardigd onder de titel Amsterdam 700 jaar Lusthof. Dit geheel met de hand geschreven werk, een verzameling grote en kleine muziekwerken voor klavecimbel, clavichord, pijporgel met één klavier, voor meerdere klavieren te spelen voor twee en vier handen, electronisch orgel, harmonium, piano, zang, beiaard, blaasinstrumenten, werd deze week in de Oude Kerk aan het gemeentebestuur overgedragen.

Dat gebeurde daar niet voor niets, want het werk begint met de muzikale verbeelding van de prachtige Mariaramen in de Oude Kerk. Andere onderwerpen in het werk van Cor Kee zijn: Rex- en Sexhoek, gevelstenen, Spooksteeg, Spinhuissteeg, Koestraat, 's Spui en het Lieverdje, werk van Appel, de intocht van Sint Nicolaas en nog veel meer. Het werk is uitgegeven in een eenmalige oplage van 2000 exemplaren door Donemus en Bureau Amsterdam 700. Het is verkrijgbaar bij de Muziekbibliotheek en bij Donemus en kost tien gulden.

Bron: De Waarheid 21-08-1975

Cor Kee tot ridder benoemd

,,Grote muzikale geest en voor velen inspirator”

ZAANDAM— „Cor Kee heeft de kracht in zich van een grote muzikale geest en is voor velen een inspirator". Zo karakteriseerde staatssecretaris drs. K. de Jong van Onderwijs de organist Cor Kee. De staatssecretaris was speciaal naar Zaandam gekomen om Cor Kee wegens zijn grote verdiensten de versierselen op te spelden behorende bij zijn benoeming tot ridder in de Orde van Oranje-Nassau. Eén en ander gebeurde gisterochtend in de oud-katholieke kerk aan het Papenpad.

Op verzoek van Cor Kee waren er alleen familieleden en enkele genodigden aanwezig, onder wie prof. dr. G. Wielenga uit Wassenaar, zelf leerling van Cor Kee en prof. dr. J. Zijlstra, president-directeur van de Nederlandsche Bank, die op zijn beurt weer orgelles krijgt van een leerling van Cor Kee.

Prof. Zijlstra had van te voren de kans aangegrepen even het bijzondere orgel in de kerk te proberen. Verder waren aanwezig de directeur van de Vereniging Muziekschool Zaanstreek Jan Pasveer en bisschop GA van Kleef, die de pastorie naast de oud-katholieke kerk bewoont en die de kerk hiervoor beschikbaar had gesteld.

Nadat wethouder Th van Dam namens B. en W. van Zaanstad de aanwezigen had welkom geheten gaf hij het woord aan staatssecretaris De Jong. Deze wilde niet volstaan met alleen de motivering voor te lezen, maar veroorloofde zich, als muziek-historicus een blik in het verleden van Cor Kee te werpen.

Kee, geboren 24 november 1900, was zoon van een kapper die zelf zeer muzikaal was. Tot zijn 13e jaar kreeg hij pianoles van Dirk Stelder, daarna van Jan Zwart. In die tijd groeide bij de jonge Kee het idee van het muziek beoefenen zijn beroep te maken.

Na de eerste wereldoorlog ging hij naar het Amsterdams Conservatorium. Cor Kee maakte de opleiding door zijn drang naar vrijheid niét af. Hij werd daarna de organist van de Lutherse kerk aan het Spui in Amsterdam.

Ook als componist heeft Cor Kee grote verdiensten gehad, (en hij heeft die nog steeds). Verder speelde de improvisatie een zeer belangrijke rol in zijn leven Hij paarde een gezond verstand aan een grote fantasie. In dit verband noemde de staatssecretaris. zijn improvisatielessen voor de radio en de grote activiteit die hij tentoonspreidde tijdens de jaarlijkse orgelmaand in Haarlem en ' voor het international improvisatie-orgelconcours waarin hij ook zelf als docent optrad.

Motivatie
In de motivatie die tot verlening van de onderscheiding had geleid werd o.a. genoemd het feit dat Cor. Kee op 75-jarige leeftijd nog steeds actief is. Ook werd zijn bijzondere manier van lesgeven benadrukt en het feit dat bijna alle organisten van naam in Nederland leerlingen van Cor Kee zijn geweest. Na Sweelinck kan dat van geen enkele Nederlandse organist gezegd worden.

Verder werd gerefereerd aan Kee's internationale vermaardheid en aan zijn veelomvattend oeuvre, waartoe onder meer be horen zijn drie bundels „Psalmen voor orgel" en een van zijn laatste werken „Amsterdam 700 jaar lusthof”.

Ook was de staatssecretaris verheugd dat de uitreiking plaats had kunnen vinden in de oud-katholieke kerk aan het Papenpad, omdat dat gebouw een belangrijke positie in het leven van Cor Kee inneemt, alleen al door het feit dat Kee als jongen er vaak heeft gespeeld'en er later veel concerten heeft gegeven.

Improvisatie als dank
Nadat de staatssecretaris hem de onderscheiding had opgespeld, dankte de heer Kee met een kort woord alle aanwezigen voor hun komst. Verder zei hij dat artiest altijd een beetje egocentrisch is het daarom niet gemakkelijk is meti zo iemand getrouwd te zijn. Hij was zijn vrouw dan ook zeer dankbaar dat zij hem met zoveel onbaatzuchtigheid had bijgestaan. Zonder haar was dit niet mogelijk geweest.

Daarna speelde hij een korte improvisatie op de woorden ,en melodie van psalm 77.

Wethouder Van Dam besloot bijeenkomst met te zeggen dat gemeentebestuur van Zaanstad blij is met iemand als Cor Kee binnen de Zaanse gemeenschap. Voorts richtte hij zich tot staatssecretaris Jong met de vraag of deze niet eens bij zijn collega van CRM kon informeren, over eventueel herstel van oud-katholieke kerk: „want u ziet, dit monument is het waard gerestaureerd te worden.”

Tenslotte bood wethouder Van Dam mevrouw Kee namens B en van Zaanstad een bos rozen aan.

 

Bron: Dagblad voor de Zaanstreek  De Typhoon 30 april 1976

Organist Cor Kee gevierd

door Piet Visser

AMSTERDAM - Een vrij bescheiden auditorium heeft zaterdagavond in de Waalse Kerk een préverjaardagsconcert beluisterd bij gelegenheid van Cor Kee’s 75ste verjaardag (24 november).

Deze Amsterdamse organist, al woonde hij ook heel zijn leven aan de Zaan, is zijn muzikale leven organist geweest in Amsterdamse kerken: de Doopsgezinde kerk aan het Singel, de Ronde Lutherse en de Lutherse kerk aan het Spui. Aanvankelijk was hij leerling van Jan Zwart, maar hij voelde zich al heel vroeg aangetrokken tot de stijl van Sweelinck, die ooit de grootste en meest invloedrijke   organist is geweest, zonder wie er nooit een Bachstijl en wat daaraan vast zit zou hebben kunnen groeien!

Vandaar dat Cor Kee dit concert begon met orgelmuziek uit Sweelincks ‚eigen omgeving: Cornelis Schuyt. Jan A. Reinken en Sweelinck zelf. Rijk verklankt op het Müllerorgel. Verder speelde de klaveciniste Annelies Paanakker een ‘Suite’ van Cor Kee; een wat fragiel geluid in deze ruimte, modern van stijl. Daarna speelde hij samen met Haite van der Schaaf een ‘Phantasie’ die de romanticus Adolph Hesse voor ‘vier handen en twee voeten‘ had gecomponeerd. Een groter orgel en een grotere ruimte zou hier een beter effect opgeleverd hebben. Na de pauze brachten de klaveciniste en organist Van der Schaaf, ingeleid en afgewisseld door een vaak humoristische voordracht door de componist van de geschreven teksten, enkele fraaie stukken ten gehore uit Kee’s ‘Amsterdam 700 jaar Lusthof‘ die verrassende en zeer muzikale momenten opleverden.

Het stuk van 31 bladzijden muziek plus geschreven toelichtende tekst, is een regelrechte hommage aan Amsterdam. Een beschrijvende muziek van de fraaie 16e eeuwse Maria ramen zo goed als de oude straatjes en steegjes uit de buurt waar Sweelinck woonde en zoveel moderns en antieks dat alleen kan voortkomen uit een hart, dat Amsterdam hevig bemint.

Tot slot improviseerde Cor Kee op twee psalmmelodieën: voor de eerste waren kerk en orgel te klein om de frisse uitbundigheid; voor de tweede improvisatie zijn wij hem uitermate dankbaar om de bescheiden, hartelijke klank en de stille vervoering die hieruit sprak. Na afloop was er een receptie in een van de zalen van het kerkcomplex om de (bijna) 75-jarige geluk te wensen, waarvan door velen gebruik werd gemaakt.

Bron: Nieuwe Leidsche Courant 1975-11-17

‘Orgelist' 75 jaar

ZAANDAM - Over ruim een week wordt de bekende ‘orgelist' Cor Kee vijf en zeventig jaar. Ter gelegenheid van het bereiken van deze kilometersteen langs zijn bewogen muzikale levensweg hebben wij een gesprek met deze landelijk en internationaal bekende musicus gehad. Cor Kee is een geboren Zaankanter en heeft zijn geboortestreek nooit willen verlaten. Ook niet toen zijn werkzaamheden elders in het land lagen, hij is en was een verknochte Zaankanter.

Geboren op 24 november in het jaar 1900, op de scheiding van twee eeuwen als zoon van een kapper met zeer muzikale aspiraties. Zijn vader speelde ook orgel en piano. Een vader die begrip had voor de aspiraties van zijn zoon. Want al jong kwamen die muzikale trekken naar boven. Na de lagere school, naar het voortgezet onderwijs en later naar het conservatorium, maar beide werden niet afgemaakt, omdat Cor het niet helemaal zag zitten. Om studie mogelijk te maken werd Cor Kee op de zaterdagmiddagen en avonden ingezet in de winkel van zijn vader. Hij hanteerde daar met verve en vaardigheid de scheerkwast en het scheermes. Maar het kwam dan wel voor dat een klant tegen hem zei: "Gut Joh, zeep de andere kant van mijn gezicht ook eens in.''

Dan was Cor met zijn gedachten in een heel andere wereld, want op de scheertafel lag dan een klein muziekboekje waar hij zijn composities en muzikale gedachten in noteerde. Cor Kee vertelt met veel humor over zijn ervaringen. Gezeten in een rieten stoel met een hoge rugleuning kijkt hij over het Pieter Lakplantsoen uit door de gespijlde raampjes van zijn knusse woninkje. Bedachtzaam trekkend aan zijn sigaartje vertelt hij dat hij in zijn leven altijd veel contra's heeft opgeroepen in het Nederlandse muziekleven. "Ik ging altijd mijn eigen weg en volgde mijn eigen ideeën. Ik heb les gehad van de grote Jan Zwart, van wie vier zonen in het orgelvak zijn terecht gekomen, en hij zei altijd: "doe me nooit na".

Kee is losgekomen van zijn invloed, maar zijn zonen volgen nog steeds de weg van hun vader. ,,Binnenkort heb ik een concert in de Waalse kerk in Amsterdam en daar speel ik een werkje voor vier handen en twee voeten. Dat werkje heb ik het laatst gespeeld ruim zestig jaar geleden samen met Jan Zwart." Al op achttienjarige leeftijd heeft Cor Kee vele leerlingen die hij het orgelspel bijbrengt, op zijn eigen wijze, met zijn eigen pedagogiek en methodiek. Verschillend voor iedere leerling. Want je moest de mensen ook leren improviseren.'

GELEERD
"Ik heb van mijn leerlingen ontzettend veel geleerd in de loop van de jaren, maar dat is een wisselwerking." Het gezin van Cor Kee telde vier kinderen allemaal erg muzikaal, maar slechts één zoon is professioneel musicus geworden. En hij, Piet Kee, heeft minstens zo’n bekende naam opgebouwd als zijn vader. Hij heeft les gehad van de organist Herman van der Horst. Die stuurde hem voor improvisatielessen naar zijn eigen vader terug met de mededeling dat hij het niet zo goed kon als Cor Kee. Ondanks zijn leeftijd staat Cor Kee nog steeds te boek als een avant garde musicus, moderne werken waar het niet op de klank aankomt zoals de gemiddelde luisteraar het gewend is, maar meer op de kleur laten horen dat, er op een orgel meer mogelijk is dan de meeste mensen voor mogelijk houden.

RADIO
Er zijn door de NCRV radio een serie uitzendingen aan gewijd om die kant van de orgelmuziek meer bekendheid te geven. Cor Kee liet ons een bandopname horen van zo'n modern werkstuk, en we moeten zeggen dat we verbaasd waren over deze wijze van orgelspel. ,,Avant-garde is niet aan de jeugd voorbehouden” vertelt Cor Kee ,,want er zijn erg veel jongeren die erg conservatief in hun muziekopvattingen zijn. In de tijd dat ik orgel studeerde hadden de orgels nog geen elektrische luchtpompen die voor de, nodige lucht zorgden. En het huren van iemand die bereid was om een uur te trappen om voor de nodige lucht te zorgen was lang niet altijd mogelijk en kostte nog een gulden per uur. Ik heb dan ook erg veel geoefend zonder dat er een toon uit het orgel kwam. Daardoor heb ik een heel goed muzikaal geheugen gekregen en wist ik precies hoe iets zou gaan klinken, daar heb ik later erg veel plezier van gehad."

Cor Kee is niet alleen een begenadigd organist maar ook een zeer vruchtbaar componist. Zeer veel wereldrijke en kerkelijke composities zijn van zijn hand verschenen en uitgegeven, werken die alom erkenning vinden en hebben gevonden. Zo zeer zelfs dat hij een jaarlijkse toelage krijgt van het Ministerie van Cultuur voor zijn vele werk dat hij voor de orgelmuziek heeft verzet. Tevens is hij erelid van verschillende organisaties op het gebied van orgelmuziek. Zijn composities "borduurt" hij thuis achter de woonkamertafel, ze worden in eerste opzet geschreven met een scherp gepunt potlood. Als het werkstuk klaar is begint het "straf- werk" het is in het net over schrijven met de pen.

VERBAASD
,,En dan bracht ik die mensen zo ver dat ze het konden, dan stonden ze vaak verbaasd over zichzelf. Maar het is met die improvisatie zo dat de mensen een bepaald thema wel honderd keer spelen en omspelen" maar dan is het nog niet mooi. Dan geef ik als voorbeeld het inmaken van snijbonen, zoals dat vroeger op zout werd gedaan in zo'n grote, Keulse pot. Die bonen waren ook niet direct lekker, daar ging een bepaalde tijd overheen. Dat is met die improvisatie ook zo. Het werk moet een tijd helemaal niet gespeeld worden. De leerling moet dan het thema rusten en voor, mijn part een stuk gaan wandelen en er een week later of zo weer eens aan gaan denken. Dan heeft het onderbewustzijn alles ook verwerkt, en dan komt zoiets met een persoonlijke inbreng wel mooi en goed over."

Cor Kee vertelt met smaak over zijn ervaringen met al zijn leerlingen, zowel van het Utrechts conservatorium, als van de improvisatie-cursussen die hij vijftien jaar in de Haarlemse Sint Bavo heeft gehouden. Zijn beweringen onderstrepend met een gebaar van zijn smalle, lange handen. Onderwijl schenkt zijn vrouw de nodige koffie. In het kleine huisje waar de familie Kee woont zal men te vergeefs zoeken naar een orgel of piano. Daar is eenvoudig geen plaats voor.

KERKEN
 "Ach" zegt Cor Kee als ik op een orgel wil spelen dan zijn er kerken genoeg waar ik terecht kan. En ik heb kennissen en vrienden die een vleugel of een piano hebben staan waar ik me op kan uitleven." Cor Kee verheugt zich bijzonder op het komende concert in de Waalse Kerk in Amsterdam. Hij heeft zelf het programma daarvoor samengesteld. Een programma waar hij naast min of meer bekende oude meesterwerken ook een deel van zijn "Amsterdam 700 jaar Lusthof” ten gehore zal brengen, niet alleen muzikaal, maar ook zal hij de teksten die in dit fraaie door de gemeente Amsterdam en de stichting Donemus, uitgebrachte album voorlezen. Dit album is geheel in zijn handschrift uitgevoerd.

BEKENDHEID
Cor Kee geniet niet alleen grote bekendheid in ons eigen land maar ook ver daarbuiten. Hij is een viertal keren naar Zweden en Duitsland geweest. Maar zijn leerlingen komen uit de gehele wereld. In Amerika is een studente in de muziek die voor haar doctoraal examen een studie maakt over het orgelfenomeen Cor Kee. Het is een aantal jaren geleden dat een Amerikaan zijn levensgrote caravan naast de Westzijderkerk stalde." Vertelde Kee lachend. Gevraagd naar de bedoelingen van de man, vertelde hij dat hij kwam om improvisatieles te nemen bij Cor Kee en of men hem- maar even kon zeggen waar Cor Kee te vinden was." Het levensverhaal van Cor Kee is doorspekt met dit soort grappige anekdotes. Als hij in Amsterdam of Utrecht les had gegeven kwam het vaak voor dat zijn leerlingen hem vroegen "waar staat uw auto? " Dan glimlachte Kee en wees naar het station. De wandeling ging dan door donker Amsterdam of de stegen in het centrum van Utrecht en hij verbaasde de mensen met zijn kennis van de mooie plekjes en grappige dingen.

Ter gelegenheid van zijn verjaardag zullen geen recepties of ontvangsten worden gehouden, maar iedereen die hem wil feliciteren is welkom.

Bron: De Zaanse Gezinsbode 13 november 1975

Bezig aan nieuwe serie psalmbewerkingen

Cor Kee 75 jaar

Wie in Zaandam op zoek gaat naar Cor Kee en na enig zoeken terecht komt in een hoegenaamd Pieter Lakplantsoen, heeft wel misgerekend deze musicus, in een of ander patriciërshuis te zullen aantreffen. Cor Kee, de organist, componist, pedagoog en improvisator wordt bij leven en welzijn maandag 24 november 75 jaar. Daarom zijn we deze vermaarde, met het orgel vergroeide man, die zoveel van zich heeft doen spreken, gaan opzoeken.

Met een uitzicht op een fraai bloeiend plantsoen voelen we ons weldra op ons gemak, terwijl Cor Kee zich ontpopt als een rasverteller, die niet te stuiten is, af en toe onderbroken door zijn gastvrije echtgenote die de meester en zijn gasten van een natje en droogje voorziet. Cor Kee leeft in de door hem opgehaalde herinneringen en weet die op een zodanige manier op te diepen dat ze een onuitwisbare indruk achterlaten bij de luisteraar.

Leermeesters
We behoeven hem niet meer te vragen wie zijn leermeesters zijn geweest. Dat heb ik al zoveel keer verteld, zegt Kee, en dat kunt u in de literatuur opzoeken. Inderdaad. Op jonge leeftijd groeide Cor Kee al bij de klanken van het harmonium, waarbij hij vooral zijn innerlijk gehoor ontwikkelde. Al spoedig ontpopte hij zich als een ras-muzikalist, die, hoe kan het anders, spoedig in aanraking kwam met de organist Jan Zwart.

Met hoogachting spreekt Cor Kee over zijn oud-leermeester,.die toch sterke orgelistisch beslissende indrukken bij hem heeft achtergelaten. Nog altijd eert hij hem als een markante persoonlijkheid en als een volbloed organist.

Grote invloed op zijn vorming had vervolgens Jean Baptiste de Pauw, wiens lessen hij op het Amsterdams conservatorium volgde. De Pauw was een eminent pedagoog, die als voorwaarde tot een perfecte vertolkingskunst stelde, dat de techniek van het orgelspel tot in de allerfijnste details beheerst diende te zijn. Van De Pauw leerde hij ook, dat men feilloos moest onderscheiden tussen kunstzinnige bewogenheid en onzuiver sentiment.

Behalve zijn vorming als organist en pianist ontving Cor Kee een gedegen theoretische opleiding bij Sem Dresden, terwijl hij ook zang studeerde bij Thom Denijs.

De begaafde barbierszoon trok in de Zaanstreek al spoedig de aandacht. Hij werd dikwijls gevraagd als begeleider bij koren en solisten én werkte vaak mee aan oratorium-uitvoeringen, die onder leiding stonden van Jan Zwart. Het duurde niet lang of ook zijn naam als pedagoog was gevestigd. Toen hij nog heel jong was, had Cor Kee al een omvangrijke lespraktijk. Aanvankelijk waren het pretentieloze piano- en harmoniumspelers. Cor Kee vond dat toen geen minderwaardig werk en heeft het ook nooit beneden zijn stand geacht om bij eenvoudige liefde voor de muziek aan te kweken en ieder naar zijn vermogen te leren spelen. Een groot aantal van hen zag die studie bekroond met het behalen van een getuigschrift of diploma.

Toen na de oorlog in Haarlem het jaarlijks internationaal orgelconcours werd ingesteld, werd als gevolg van de daar door zoon Piet en o.a. Klaas Bolt behaalde resultaten, in ruime kring bekend, dat het Cor Kee was, die daartoe in beslissende mate had bijgedragen. Van toen af zijn zich vérstrekkende veranderingen op zijn arbeidsveld gaan voltrekken. Kee werd benoemd als docent voor improvisatie aan de Haarlemse orgelacademie, als leraar improvisatie aan het Utrechts conservatorium, dat een speciale cursus daarvoor instelde en werd later hoofdleraar voor kerkelijk orgelspel aan dit conservatorium.

Ook kwamen zich vele leerlingen voor privé-onderwijs in de kunst van het improviseren aanmelden. Ze kwamen niet alleen uit eigen land, maar ook uit het buitenland: uit Amerika, Duitsland, Scandinavië, Zuid-Afrika en Finland. Cor Kee's werkzaamheden zijn als gevolg daarvan uitgegroeid tot een boeiend bedrijf dat aan zijn krachten de allerhoogste eisen stelde. Het verwonderlijke is, dat men hem bij alle inspanning nimmer vermoeid of op routine werkend heeft aangetroffen. Een sprankelende vitaliteit en een strenge zelfdiscipline waar het op ordenen aankomt, stonden er borg voor dat hij onder alle omstandigheden een frisse aanpak wist te bewaren.

Cor Kee is als organist bij de Doopsgezinden begonnen. Hij diende achtereenvolgens de kerken van Westzaan, Koog aan de Zaan en de Singelkerk in Amsterdam (waarin zich toen nog het Strümphler-orgel bevond).

Zijn overstap naar de Ronde Lutherse was voor hem een gebeurtenis van grote betekenis. Hier vond hij immers het in 1830 door Bätz vervaardigde instrument, dat geheel aan zijn artistieke behoeften en capaciteiten beantwoordde. Toen na een aantal jaren de kerk werd gesloten, betekende dit voor hem dan ook een gevoelig verlies. Zijn plaats was voortaan op de orgelbank in de Lutherse Spuikerk. Doch het lag niet in de aard van Cor Kee om over zulk een ongunstige verandering lang te tobben

Wie is nu uiteindelijk van zijn leermeesters voor hem van bijzondere betekenis geweest? „Ach, het goede dat ik bij allen vond, heb ik bewaard en ik heb er mee geworsteld en gespeeld. Ik ben er mee opgegroeid en.... ben met de tijd meegegroeid!" Daarbij komt Cor Kee toch weer terug op de voor hem onvergetelijke Jan Zwart, die zijn leerlingen altijd heeft voorgehouden: Doe me niet na; zie een eigen stijl te kweken. ,Dat wil toch wat zeggen, dat je na een paar maten van Jan Zwart's muziek zegt: dat is van Jan Zwart", zegt Kee.

Recht toe recht aan werden zijn leerlingen door hem gevormd, als was een voluit organist met een sterke doelbewuste geest en een bewogen hart; wel natuurlijk deel uitmakend van zijn tijd. Laten we dat niet voorbij zien. Het is logisch, dat hij zich bediende van de middelen van zijn tijd, maar het opmerkelijke is, dat hij het op zijn wijze, deed. Hij was geen leentje-buur-orgelcomponist.

,,We hebben veel gekibbeld en hadden meningsverschillen over bijvoorbeeld de orgeltechniek en de interpretatie van verschillende werken. Wij gingen uit elkaar, maar kwamen ook weer tot elkaar en waren het in de kern van de zaak steeds eens. Als de mensen wisten onder wat voor omstandigheden Zwart gedwongen was vaak „muzikale" dingen te scheppen en wat ik daarvan weet,” zegt Kee, ,,dan zouden ze hem een veel mooiere plaats geven.” Wie daarvan iets wil weten moet eens gaan praten met Cor Kee.
Ik kan me nog heel goed een gesprek met hem herinneren in de Amsterdamse Pijlsteeg naar aanleiding van een muziekuitgave van mij, dat Zwart tegen me zei: Probeer jezelf te zijn. Men moet anderen niet nadoen, ook mij niet. Als hij nu zijn ogen op zou slaan, zegt Kee, dan zou hij zeggen: „Richt toch van mijn melodiek en harmoniek geen conservenfabriek op. Zoek eigen taal en leef vanuit eigen tijd".

Toen we eens samen reisden van Zaandam naar Amsterdam, zei hij tegen mij met belangstelling kennis genomen te hebben van mijn nieuwere werk. Het moet ook met mij een andere kant op, zei Zwart.

Ik ben ook van plan het veelvuldig gebruik van septime-akkoorden los te laten en anders te gaan schrijven. Helaas kwam daar niet van, zegt Kee, daar hij aan de sukkel raakte en spoedig stierf.

Cor Kee heeft een boodschap voor zijn nageslacht: houdt niet te sterk vast aan zijn werkwijze, maar neemt zijn ideaal en geestdrift als uitgangspunt voor een basis die leidt tot een brede ontwikkeling van de Nederlandse protestantse kerkmuziek en de orgelcultuur in haar geheel.

Componist
Cor Kee heeft ook veel muziek gecomponeerd. Niet alleen voor orgel, maar ook voor harmonie en fanfare. Je zou zijn werk in drie episoden kunnen verdelen. Als eerste de tijd van Jan Zwart, waarin hij zich al min of meer losweekte van zijn werkwijze. De tijd, dat hij als Orgelius de mensen nog van „voer" voorzag via de uitgeverij Willemsen.
Daarnaast een meer realistische periode. De tijd van zijn "Psalmen voor Orgel", uitgegeven bij Alsbach, getuigend van 'n ander klankidioom. Daaropvolgend is er nog een groot aantal psalmcomposities verschenen bij de uitgeverij Ars Nova. De derde episode bestaat uit een moderner aanpak van verschillende zaken, bijeengebracht in onder andere zijn „Reeksveranderingen". Velen kan het beluisteren hieraan fronsende wenkbrauwen veroorzaken, maar, zegt Kee, als je je er in verdiept en het spelelement er in ontdekt, wordt het een openbaring.

Zo heeft Cor Kee alles met evenveel vreugde geschreven. Alles boeit door de schoonheid, die uitgaat van het gebruik van simpele middelen als door de vindingskracht, die spreekt uit gecompliceerde, virtuoos behandelende koraalinleidingen. De koraalharmonisaties zijn prachtige voorbeelden van gave stemvoering en rijk geschakeerde cadensering.

Cor Kee speelt het allemaal even graag en met evenveel vreugde. Daarom heeft hij geen speciale voorkeur om óf dit óf dat te spelen. Er is veel, dat zijn wortels vindt in een oprecht geloof in Hem, die hem de krachten schonk om dit allemaal te doen. Toen Cor Kee in de barre oorlogswinter ''44-''45 van Zaandam naar Andijk fietste, om eten te halen voor zijn gezin, daarbij op de terugweg nabij Wervershoof door de spaken van zijn pittobandenfiets zakte en toch terug moest naar Zaandam, ondanks een verduisteringsbevel, ondanks een uitgaansverbod, was dat de aanleiding voor het componeren van psalm 116. „Onder die omstandigheden heb ik psalm 116 geleerd", zegt Kee. Hij schreef onder de compositie: Zaandam 28 jan. ''45. Gecomponeerd in de barre oorlogswinter ''44-''45 bij kaarslicht.

God heb ik lief. Want die getrouwe Heer hoort mijne stem, mijn smekingen, mijn klagen.

Hij verwoordde de klacht in de muziek. De noten vloeiden uit zijn pen en zongen in zijn hart. Ook de geschonken hulp en de uitredding. Ja, zegt Kee, dat was een tijd, waarvan veel in mij bewaard is gebleven.

Voorkeur
Op welk orgel Cor Kee het liefst speelt? Ach, ik heb geen voorkeur voor een bepaalde periode of een bepaald orgel. Het is voor mij beslissend of het orgel dat ik bespeel, mij de inspiratie verschaft, die ik op een bepaald moment nodig heb. Kee zal die inspiratie vinden, wanneer klank en toucher (speelaard) van het instrument hem ervan overtuigen, dat de maker ervan een kunstzinnig man is geweest. Zowel Schnitger en Müller als Bätz, Flaes en Maarschalkerweerd beschouwt hij vanuit dit standpunt, elk in hun eigen tijd als meesters.

Cor Kee gaat graag naar een kerk, waar een goede preek wordt gehouden. Daar, waar de paradox wordt uitgediept van het zalig worden, niet uit de werken der wet; nochtans het te werken met vrezen en beven. Als het Woord ingang vindt in de harten van de luisteraars en de lofzang wordt opgezongen tot Hem, die de verdrukten recht verschaft, dan voel ik me daar thuis, zegt Kee. Niet bij zogenaamde liturgische diensten, waarin alles afgemeten en statisch is. Het doet me niets en ik voel me daar niet thuis!

Nooit heeft hij het kerkvolk iets opgedrongen. Hij heeft ze nooit geplaagd, zoals hij zegt, met allerlei muzikale experimenten tijdens de eredienst. Dat Cor Kee tot op vandaag de dag nog een actief werker is, bewijst zijn laatste compositie: „Amsterdam - 700 jaar lusthof''. Hoe ik er toe kom Amsterdam een lusthof te noemen? Heel gewoon, Amsterdam is een lusthof en vooral de buurt rond de Oude Kerk. De Amsterdamse stegen, de Spooksteeg, de Vredenburgsteeg en de steeg „het Gebed zonder end", de Koestraat, waar Sweelinck woonde, de Spinhuissteeg, waar honderden afdrukken van voetstappen liggen van Jan Zwart.

„Dan sus, dan soo"
Cor Kee vertelt over zijn eerste woensdagmiddagbespelingen in de eerste wereldoorlog, waar hij als jongen van 14 jaar een concert mocht geven. Amsterdam, een lusthof, met zijn prachtige grachtenhuizen en schitterende Mariaramen van de Oude Kerk.
En wat te denken van het Oude Kerksorgel? Een prachtig instrument, zegt Cor Kee. Niet inpakken en exporteren, hier houden, het is één van onze fraaiste orgels. Het heeft — en dat noem ik vooral — een schitterend breed pedaal, dat zijn weerga niet kent! Het speelt wat lastig en zwaar, maar dan moet je er maar op léren spelen. Je moet het weten te gebruiken en je moet weten hóe er mee om te gaan. Ik ben tégen het modern restaureren van dit orgel. Waarom? In oude luister brengen zou niets anders inhouden dan kopiëren. Bekijk eens de restauratie van de buitenkant van de kerk!
Is dat oude luister? En de aangebouwde huisjes van latere tijd dan? Die zijn toch ook gebleven? Moeten we daarom dan het orgel maar mummificeren? Bah! Dan is alle echt leven er uit en de persoonlijkheid van de speler zou niet meer mee tellen! We zouden het meester Jan Pieterszoon Sweelinck eens moeten kunnen vragen. Niets zo veranderlijk als de mens, zou hij misschien zeggen: dan sus, dan soo.

Maar er zijn meer orgels in Nederland dan dat van de Oude Kerk! Wat te denken van Alkmaar, Haarlem en de Rotterdamse Sint Laurens, en nog veel meer, te veel om op te noemen, in de Rotterdamse Laurens ben ik laatst nog geweest om wat voor te spelen uit een bundel partita's die een jubilerende organistenvereniging uitgaf. Weer kwam ik onder de bekoring van de prachtige orgels, die zich in die kerk bevinden. Ja, dat was een mooie dag, die vergeet ik niet licht meer! Ik weet nog precies hoe en wat ik geïmproviseerd héb daar, misschien wel wat te erg.

Nog niet gestopt
Cor Kee beleeft zoveel vreugde aan hetgeen zijn hand dagelijks te doen vindt, dat hij nog steeds geen einde kan vinden in het componeren. Zo is hij momenteel bezig aan een nieuwe serie psalmbewerkingen. We zijn benieuwd wat er te voorschijn zal komen.
We wensen hem, samen met zijn vrouw een gezonde levensavond toe, waarin hij de nodige inspiratie mag krijgen toebedeeld om ondanks de ouderdom nog te mogen werken tot eer van God en tot nut van een opgroeiende generatie orgelspelenden.

Schrijf een commentaar: (Klik hier)

123website.nl
Tekens over: 160
OK Verzenden.
Bekijk alle commentaren

Nieuwe commentaren

05.09 | 20:54

Mooie en informatieve tekst

...
03.01 | 14:15

Mooi om (toevallig eigenlijk) hier te komen 20 jaar na het overlijden van Cor Kee.

...
18.02 | 14:09

Zet deze video erbij:
https://www.youtube.com/watch?v=oTsDgY6CqEM.
Kee's muziek klinkt aanzienlijk beter op een fraaie Witte
dan op een electronicum.

...
22.01 | 00:56

Wat een tijd. de vijftige jaren. Wat heeft mijn Opa daar vaak over vertelt, dat hij naar de samenkomsten ging van Hermann Zeiss. Wat een beleving.......

...
Je vindt deze pagina leuk